انسداد بینی

ensedade binie

انسداد بینی چیست؟

انسداد بینی، یا گرفتگی بینی، غالباً علامت مشکل سلامتی دیگری چون عفونت سینوس است؛ اما می‌تواند پیامد یک سرماخوردگی ساده نیز باشد. علامت‌های بارز انسداد بینی عبارت‌اند از:

  • گرفتگی بینی یا آبریزش آن
  • درد سینوس
  • افزایش مخاط بینی
  • تورم بافت‌های بینی

گاهی درمان‌های خانگی انسداد، به ویژه اگر علت این گرفتگی سرماخوردگی باشد، برای رفع انسداد بینی کفایت می‌کنند. با این وجود، چنانچه مدتی طولانی است که بینی‌تان گرفته یا دچار انسداد بینی مزمن هستید، بهتر است به پزشک مراجعه نمایید.

علل انسداد بینی

بیماری‌های خفیف متداول‌ترین علت انسداد بینی به شمار می‌روند. سرماخوردگی، آنفلوآنزا و عفونت سینوس‌ها همگی منجر به گرفتگی بینی می‌شوند. انسداد بینی زمانی رخ می‌دهد که بینی‌ شما گرفته و ملتهب باشد. بر اساس گزارش موسسه‌ی ملی سلامت، انسداد ناشی از بیماری معمولاً ظرف یک هفته بدون هیچ درمان خاصی بهبود می‌یابد.

اما انسدادی که بیش از یک هفته به طول می‌انجامد، غالباً نشانگر وجود یک مسئله سلامتی تشخیص داده نشده و نهانی است. برخی از علت‌های انسداد طولانی مدت بینی عبارت‌اند از:

  • حساسیت‌ها
  • تب یونجه
  • پولیپ بینی (تشکیل تومورهای غیرسرطانی روی مجرای بینی یا سینوس‌ها به علت التهاب بخش‌های نام برده شده)
  • قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی
  • محرک‌های محیطی
  • سینوزیت مزمن (عفونت سینوس‌ها برای مدت طولانی)
  • تومورها (توده‌های معمولاً خوش خیم یا غیرسرطانی که در صورت رشد کردن درون مجرای عبور هوای بینی منجر به انسداد بینی می‌شوند.)
  • انحراف تیغه بینی (در این حالت تیغه یا ساختار جداکننده‌ی دو سمت بینی از یکدیگر در وسط بینی قرار ندارد.)

انسداد بینی در زمان بارداری، و غالباً در پایان سه ماهه‌ی نخست، نیز رخ می‌دهد. این انسداد بینی از نوسانات هورمونی و افزایش خون‌رسانی در طول بارداری ناشی می‌شود. این تغییرات بر غشاهای بینی اثر می‌گذارند و موجب التهاب، خشک شدن یا خونریزی آنها می‌گردند.

درمان انسداد بینی

در ادامه به شرح درمان های انسداد و رفع گرفتگی بینی خواهیم پرداخت.

درمان‌های خانگی انسداد بینی

درمان‌های خانگی در رفع انسداد بینی اثر معجزه‌آسایی دارند. دستگاه‌های بخور با افزایش رطوبت هوا به پراکنده کردن مخاط بینی و تسکین التهاب مجراهای عبور هوای بینی کمک می‌کنند. با این حال، در صورت ابتلا به آسم، پیش از استفاده از دستگاه بخور نظر پزشک‌تان را در این زمینه جویا شوید. صاف نگه داشتن سر با استفاده از بالش نیز منجر به بیرون آمدن مخاط از مجرای بینی می‌شود.

به علاوه محلول‌های غیردارویی وجود دارند که می‌توانید برای رفع این مشکل از داروخانه‌ها تهیه کنید. همچنین استفاده از اسپری محلول نمک نیز احتمالاً در درمان پولیپ بینی موثر خواهد بود. این اسپری‌ها محدودیت استعمال ندارند و می‌توانید از آنها در صورت لزوم هر چند بار که می‌خواهید در طی روز استفاده کنید، شیوه کارشان نیز به این صورت است که با پراکنده کردن مخاط بینی و تسکین التهاب سوراخ‌های بینی انسداد را برطرف می‌کنند.

اسپری‌های محلول نمک برای تمام گروه‌های سنی بی‌خطراند، اما پس از استعمال بر روی نوزادان حتماً از هواکش (سرنگ لامپ بینی) برای برداشتن مخاط باقی‌مانده‌ی درون بینی نوزاد استفاده کنید.

درمان‌های دارویی انسداد بینی

گاهی اوقات درمان خانگی انسداد و خشکی بینی کافی نیست، به ویژه در صورتی که علائم ناشی از عارضه‌ی سلامتی دیگری باشد. در این حالت، درمان پولیپ بینی پزشکی فوری، به خصوص در صورت دردناک بودن عارضه و تأثیرگذاری آن بر فعالیت‌های روزمره، ضرورت می‌یابد.

در صورت مواجه شدن با هر یک از موارد زیر هر چه سریع‌تر به پزشک مراجعه نمایید:

  • طول کشیدن انسداد بینی بیش از ده روز
  • انسداد همراه با تب بالا به مدت بیش از سه روز
  • خروج مواد سبز رنگ از بینی و تب و درد سینوسی (در این حالت احتمال عفونت باکتریایی می‌رود.)
  • ضعیف شدن سیستم ایمنی، آسم یا بزرگ شدن (آمفیزم) بینی
  • خارج شدن خون یا مایع مداوم بی‌رنگ از بینی در پی صدمه دیدن اخیر سر

پزشک پس از تشخیص دادن علت انسداد مزمن بینی، برنامه درمانی مناسب را پیشنهاد خواهد داد. برنامه‌های درمان انسداد بینی غالباً مصرف داروهای تجویزی یا بدون نسخه‌ای را شامل می‌شوند که برای رفع یا تسکین علائم مفیداند.

داروهای مورد استفاده برای درمان انسداد بینی عبارت‌اند از:

  • آنتی‌هیستامین‌های خوراکی برای درمان حساسیت‌ها مانند لوراتادین (کلاریتین) و سیتریزین (زیرتک)
  • اسپری‌های بینی حاوی آنتی‌هیستامین نظیر آزلاستین (آزتلین، آزپترو)
  • استروئیدهای بینی مانند مومتازون (ازمانکس تویست هیلر) یا فلوتیکازون (فلوونت دیسکوس، فلوونت اچ. اف. ای.)
  • آنتی‌بیوتیک‌ها (برای رفع عفونت‌هایی مانند سینوزیت)
  • ضداحتقان‌های قوی تجویزی یا بدون نسخه مانند سودافید

در صورت وجود داشتن تومور یا پلیپ در مجرای بینی یا سینوس‌ها که مانع تخلیه مخاط بینی شود، پزشک انجام عمل جراحی را برای برداشتن تومور و بهبود علائم توصیه خواهد کرد.

درمان جراحی برای انسداد بینی

درمان انسداد بینی با جراحی سومنوپلاستی

برای درمان این اختلال گزینه‌های بسیاری وجود دارند که یکی از کارآمدترین‌ها روش جراحی‌سومنوپلاستی است.

شاخک‌های بینی (توربینیت‌ها) ساختارهایی در مجرای بینی هستند که هوا را پیش از رسیدن به ریه‌ها، تصفیه، مرطوب و گرم می‌کنند. چنانچه این شاخک‌ها، غالباً در اثر بروز حساسیت، بزرگ شوند، مانع عبور هوا می‌گردند و تنفس را دشوار می‌سازند. برای اصلاح این بزرگی و اختلال ناشی از آن، مداخله جراحی مانند سومنوپلاستی جهت کاهش اندازه شاخک‌ها و باز کردن مجراهای عبور هوا مفید خواهد بود.

سومنوپلاستی روشی با کمترین میزان تهاجم، قابل انجام در مطب جراح بینی است. این عمل با بی‌حسی موضعی و در مدتی نسبتاً کوتاه، معمولاً ظرف ۱۵ تا ۲۰ دقیقه، انجام می‌شود.

در این عمل از فرکانس رادیویی برای کوچک کردن شاخک‌ها و در نتیجه بزرگ کردن مجراهای عبور هوای بینی استفاده می‌شود. در ابتدا بینی بی‌حس می‌شود و سپس شاخک با سوزن الکترود مخصوصی سوراخ می‌شود که به مولد فرکانس رادیویی متصل است. با اندکی گرم کردن بافت‌های مرتبط، بافت‌های داخلی کوچک می‌شوند. دلیل بالا بودن دقت سومنوپلاستی این است که سوزن الکترود شدت گرما را کاملاً تحت کنترل دارد و انرژی گرمایی را منحصراً به ناحیه دلخواه منتقل می‌کند.

این عمل، به رغم اینکه ناراحت کننده به نظر می رسد، معمولاً بدون درد است و جایگیری سوزن در هر دو سوراخ بینی بیش از چند دقیقه طول نمی‌کشد و باقی زمان عمل، صرف بررسی مسائل احتمالی بعد از عمل می‌شود.

انسداد بینی به مدت یک تا دو هفته پس از عمل طبیعی است، اما عملکرد تنفسی بینی معمولاً چند هفته پس از عمل بهبود می‌یابد. اگرچه سومنوپلاستی غالباً راه حل درمان قطعی انسداد بینی به شمار می‌رود، اما گاهی با مسدود شدن مجدد بینی، مزیت این روش کاهش می‌یابد. خوشبختانه این عمل در صورت لزوم برای تصحیح هر گونه پسرفت و ناهنجاری قابل تکرار است.

درمان انسداد بینی با جراحی تیغه انحراف یافته (سپتوپلاستی) یا توربینکتومی

انسداد بینی غالباً در نتیجه‌ی کج بودن یا انحراف تیغه یا بزرگ شدن بافت‌های درون بینی (شاخک‌های تحتانی یا کونچای تحتانی بینی) رخ می‌دهد. سپتوپلاستی عملی برای رفع بدشکلی این جدار (سپتوم یا تیغه بینی) بین دو سمت بینی است. توربینکتومی عمل جراحی برای کوچک کردن یا برداشتن شاخک بزرگ شده از درون بینی جهت بهبود تنفس است.

برای انجام فرایند عمل، متخصص بیهوشی مخلوطی از گاز و داروی تزریقی میان وریدی را به کار می‌برد تا بیمار بیهوش شود و میزان داروی تسکین‌بخش بیهوشی را در طول عمل در حد ایمن متخصص زیبایی نگه می‌دارد. بیمار در حین عمل با وسایلی مانند اکسیژن‌سنج خون (اشباع اکسیژن) و نمایشگر ضربان قلب (EKG) تحت نظارت مداوم قرار دارد. تیم جراحی برای رویارویی با هر گونه فوریتی آمادگی دارد. یک پرستار و تکنیسین اتاق عمل در کنار جراح و متخصص بیهوشی در اتاق عمل حضور دارند. عمل تقریباً یک ساعت طول می‌کشد، البته ممکن است مدت عمل با توجه به بررسی‌های آناتومیک و کالبدشناختی انجام گرفته از سوی جراح با این میزان برآورد شده متفاوت باشد.

اهداف جراحی مجرای عبور هوای بینی عبارت‌اند از:

  • بهبود جریان هوا از طریق بینی
  • رفع مشکل خونریزی بینی و خون دماغ شدن
  • به دست دادن تصویری بهتر از داخل بینی (جهت تشخیص دیگر مشکلات بینی)
  • تسکین سردردهای سینوسی یا بینی همراه با تورم داخل بینی
  • کمک کردن به تخلیه حفره‌های سینوسی

عارضه‌های احتمالی انسداد بینی

انسداد بینی به ندرت مشکلات سلامتی جدی را به دنبال دارد. علائم معمولاً بلافاصله پس از دریافت درمان انسداد بینی مناسب بهبود می‌یابند. انسداد بینی برای نوزادان خطرناک‌تر از کودکان و افراد بزرگسال است. علائم انسداد بینی مزاحم تغذیه مناسب جنین می‌شوند و حتی ممکن است مشکلات تنفسی کشنده‌ای را در پی داشته باشند. همچنین این علائم از رشد طبیعی توانایی‌های گفتاری و شنیداری ممانعت به عمل می‌آورند. بنابراین اگر نوزادتان دچار انسداد بینی است، بی‌درنگ به پزشک اطفال مراجعه کنید تا بهترین گزینه‌های درمانی را به شما پیشنهاد دهد.

4 دیدگاه ها

  1. مهسا می‌گه:

    با سلام. بنده دارای انحراف تیغه بینی و همچنین کونکوبولبوزا(بزرگی شاخک میانی بینی) هستم. گاهی احساس احتقان در بینی دارم و با دهان نفس می کشم و ترشح از بینی و گرفتگی بینی دارم. لطفا راهنمایی کنید. ایا درمان دارویی برای مشکل من هست. ممنون.

  2. مهسان می‌گه:

    با سلام.من کونکوبولبوزا دارم.ایا سومنوپلاستی روش بیخطری است؟ممنون

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *