بیماری لک و پیس(ویتیلیگو) بعلت اختلال سیستم ایمنی و دلایل وراثتی

SOIFU

ویتیلیگو نوعی اختلال پوستی است که در طی آن قسمت‌هایی از پوست رنگ خود را از دست داده و سفید می‌شوند. نواحی از بدن که ممکن است تحت تاثیر چنین ناهنجاری پوستی قرار بگیرند در بین افراد متفاوت است. ویتیلیگو یا همان برص ممکن است در چشم، داخل دهان و موها مشاهده شود. در بسیاری از موارد نواحی آسیب دیده ممکن است تا آخر عمر بیمار همچنان بی‌رنگ بمانند.

این بیماری به نور حساس است. به‌عبارتی نواحی مبتلا به لک و پیسی بیشتر از نواحی دیگر بدن به نور خورشید حساس هستند.

پیش‌بینی این که آیا این بیماری گسترش می‌یابد و یا لک‌های پیسی چه میزان پخش می‌شوند کار راحتی نیست. برخی مواقع گسترش لک‌های ویتیلیگو ممکن است هفته ها طول بکشد و گاهی ممکن است ماه ها و سال‌ها ثابت بماند.

لک‌های سفید در افرادی که پوست تیره یا برنزه دارند بیشتر نمایان است. گزینه های درمانی شامل قرار گرفتن در معرض پرتوهای یووی‌ای یا یووی‌بی و در موارد حاد رنگ‌زدایی پوست می‌باشد.

انواع بیماری ویتیلیگو


۲ نوع اصلی ویتیلیگو عبارتند از:

  • سگمنتال ویتیلیگو
  • غیرسگمنتال ویتیلیگو

به ندرت پیش می‌آید که بیماری برص تمام بدن را تحت تاثیر قرار دهد. در چنین حالتی ویتیلیگو به  یونیورسال یا کامل معروف است.

چرا پوستمان دچار لک و پیس می شود؟


علت دقیق لک و پیس مشخص نیست. عوامل زیادی ممکن است منجربه چنین عارضه‌ای شوند:

  • اختلال خودایمنی: در چنین شرایطی سیستم ایمنی بدن بیش از حد فعال شده و موجب تخریب ملانوسیت‌ها می‌گردد.
  • عدم تعادل تنش اکسیداتیو ژنتیکی
  • حوادث استرس‌زا
  • آسیب پوستی ناشی از آفتاب سوختگی یا جراحات
  • قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی
  • علل عصبی
  • وراثت یا سابقه خانوادگی
  • ویروس

ویتیلیگو بیماری مسری نیست به عبارتی از فردی به فرد دیگر منتقل نمی‌شود.

برص ممکن است در هر سنی رخ دهد اما مطالعات حاکی از آن است که این ناهنجاری پوستی بیشتر در سن ۲۰ سالگی رخ می‌دهد.

بیماری برص چه نشانه هایی دارد؟


ERGTE

تنها علائم ویتیلگو نمایان شدن نقطه‌ یا لک‌های سفید مسطح  در روی پوست است. اولین نقطه‌های سفید معمولا در نواحی که در معرض نورخورشید هستند نمایان می‌شوند.

این لکه‌ها در ابتدا خیلی کم‌رنگ هستند اما با گذشت زمان سفیدتر و محسوس‌تر می‌شوند.

لکه‌ها شکل نامنطمی دارند. گاهی لبه‌های لک‌ها دچار التهاب شده و کمی قرمز رنگ و گاهی منجربه خارش می‌شوند.

معمولا لک و پیس در پوست موجب درد، ناراحتی، تحریک و خشکی پوست نمی‌شود. تاثیرات ناشی از بیماری ویتیلیگو در بین افراد متفاوت است. در برخی افراد ممکن است به‌صورت تعداد محدودی نقطه‌های سفید نمایان شود که پخش نمی‌شوند و در برخی دیگر ممکن است به‌صورت لک‌های بزرگ‌تر و چسبیده به‌هم باشند و بیشتر نواحی بدن را تحت تاثیر قرار دهند.

این بیماری چه عوارضی به همراه دارد؟


برص معمولا به بیماری‌های دیگر تبدیل نمی‌شود اما افراد مبتلا به چنین اختلال پوستی ممکن است  دچار برخی مشکلات شوند:

  • آفتاب سوختگی دردناک
  • اختلال در شنوایی
  • تغییرات بینایی و تولید اشک

افراد مبتلا به پیسی بیشتر در معرض ابتلا به اختلالات خودایمنی ازجمله مشکلات تیروئید، تیروئیدیت هاشیموتو، دیابت نوع ۱ و کم‌خونی شدید هستند. بیشتر افراد مبتلا به ویتیلیگو چنین بیماری‌هایی را ندارند اما معمولا برای اطمینان از چنین موضوعی مجبورند برخی آزمایشات را انجام دهند.

پزشکان چگونه این بیماری را تشخیص می دهند؟


WERRW

معمولا با نگاهی به ظاهر لک‌ها ( لک‌های سفید با بافت پوستی طبیعی) و این که لک‌های سمت چپ بدن دقیقا لک‌های سمت راست را منعکس می‌کنند کمک شایانی به تشخیص راحت ویتیلیگو می‌کند. با کمک نور ماورای بنفش می‌توان لک‌های خیلی کم‌رنگ را که ممکن است در پوست‌های رنگ پریده قابل تشخیص نباشند به راحتی شناسایی کرد.

بعد از تشخیص بیماری برص، پزشک بیماری تیروئید و سایر اختلالات خودایمنی که در بین افراد مبتلا به پیسی شایع هستند را مورد ارزیابی قرار خواهد داد.

آیا بیماری ویتیلیگو قابل درمان است؟


ILOI

از نظر پزشکان، بیماری ویتیلیگو مهمتر از یک مشکل زیبایی است. به‌عبارتی برص یا همان لک و پیسی نوعی مشکل سلامتی است که به مراقبت‌های بهداشتی نیاز دارد. درمان‌های خانگی که موجب کم‌ رنگ‌تر شدن لک‌های ویتیلیگو می‌شوندعبارتند از:

استفاده از کرم ضدآفتاب

پزشکان معمولا افراد مبتلا به ویتیلیگ را به استفاده از کرم‌های ضدآفتاب توصیه می کنند. از آن جایی که لک‌های پیسی نسبت به نورخورشید حساس‌تر هستند به‌راحتی دچار آفتاب سوختگی می‌شوند. انتخاب نوع مناسب کرم ضدآفتاب باید توسط انجام شود.

فتوتراپی با نور یووی‌بی 

قرارگرفتن درمعرض پرتوهای نورماورای بنفش B (UVB) یکی از رایج‌ترین گزینه‌های درمانی است. درصورتی که قرار باشد این درمان در مطب کلینیک انجام شود بیمار باید ۲ تا ۳ جلسه در هفته به کلینیک مراجعه کند.

هنگامی که لکه‌های سفید در نواحی بیشتر بدن مشاهده شوند معمولا از طریق فتوتراپی یووی‌بی باید اقدام به درمان نمود. فتوتراپی در بیمارستان و برای کل بدن انجام می‌شود. ترکیب فتوتراپی با درمان‌های دیگر نتایج مثبتی به‌همراه خواهد داشت. اما با این وجود لازم به ذکر است که نتایج به‌طور کلی قابل پیش‌بینی نیست. هنوز هیچ درمانی وجود ندارد که بتواند موجب رنگ‌سازی مجدد پوست شود.

فتوتراپی با اشعه یووی‌ای 

درمان با پرتوهای یووی‌ای (UVA) معمولا در مراکز بهداشتی انجام می‌شوند. در ابتدا بیمار باید دارویی را مصرف نماید که حساسیت پوست به نور یووی را افزایش دهد.

سپس در یک دوره از درمان‌ها، پوست آسیب دیده در معرض میزان بالای پرتو یووی‌ای قرار می گیرد. درمان‌ها معمولا ۲ جلسه در هفته برگزار می‌شوند. ۶ تا ۱۲ ماه بعد از درمان بیمار می‌تواند شاهد پیشرفت و بهبود وضعیت پوست خود شود.

استتار پوست

در حالت خفیف برص، بیمار می‌تواند برخی از لک‌های پیسی را با کرم‌های آرایشی و سفیدکننده یا میکاپ کامفولاژ یا به‌عبارتی استتار کند. در چنین شرایطی بیمار باید کرم‌هایی را انتخاب کند که با رنگ پوستش سازگار باشد. اگر کرم و میکاپ ها به‌درستی استعمال شوند می‌توانند ۱۲ تا ۱۸ ساعت پوست صورت و تا ۹۶ ساعت پوست نواحی دیگر بدن را بپوشانند. بیشتر کرم‌های موضعی ضدآب هستند.

رنگزدایی پوست 

هنگامی که لک‌های پیسی گسترش می یابند از طریق رنگ‌زدایی می‌توان ۵۰ درصد از لک‌های بدن را پوشش داد. در این روش با کاهش رنگ نواحی سالم پوست می‌توان تا حدودی لک های ویتیلیگو را پنهان کرد.

رنگ‌زدایی با لوسیون‌های موضعی قوی یا پمادهایی نظیر مونوبنزون، مکوئینول یا هیدروکوئینون صورت می گیرد.

این نوع درمان همیشگی است اما می‌تواند پوست را شکننده کند. بیمار باید از قرار گرفتن در معرض نورخورشید برای مدت طولانی اجتناب نماید. نتایج حاصل از رنگ‌زدایی بسته به عواملی نظیر عمق رنگ پوست اصلی ممکن است ۱۲ تا ۱۴ ماه ماندگاری داشته باشد.

کورتیکواستروئیدهای موضعی 

پمادهای کوتیکواستروئید حاوی استروئید هستند. برخی مطالعات به این نتیجه رسیده‌اند که استعمال کورتیکواستروئیدهای موضعی روی لک‌های سفید برص می‌تواند از گسترش لک‌ها پیشگیری کند. مطالعات دیگر حاکی از آن است که استعمال این کرم‌ها به بازگرداندن رنگ اصلی پوست کمک می‌کند. لازم به ذکر است که این کرم‌ها نباید روی پوست صورت استعمال شوند.

اگر بعد از ۱ ماه بیمار شاهد نتایج مثبتی بود درمان باید چند هفته متوقف و سپس شروع شود. درصورتی که بهبودی در وضعیت پوست مشاهده نشود و یا عوارض جانبی رخ دهد درمان باید متوقف شود.

کلسیپوترین (دوونکس) 

کلسیپوترین نوعی ویتامین دی است که در کرم‌های موضعی استفاده می‌شود. کلسیپوترین ممکن است با کورتیکواستروئیدها و یا درمان‌های سبک استفاده شوند. عوارض جانبی این کرم‌ها شامل: جوش، خشکی پوست و خارش می‌باشند.

پیوند پوست 

در پیوند پوست، جراح با دقت قسمت‌های سالم و حاوی رنگدانه پوست را برداشته و به نواحی آسیب دیده پیوند می‌زند. از آن‌جایی که این روش درمانی طولانی است و معمولا در نواحی پیوند و نواحی که پوست سالم برداشته می‌شود موجب اسکار می‌گردد خیلی رایج نیست .

پیوند تاول روشی است که در طی آن روی پوست سالم با کمک ساکشن تاولی ایجاد می‌شود. سپس قسمت بالای تاول (نوک تاول) برداشته شده و در نواحی که پوست رنگ دانه خود را از دست دادند پیوند می‌شود. در چنین شرایطی خطر ابتلا به اسکار کمتر است.

تاتو کردن 

جراحی معمولا جهت کاشت رنگدانه  درپوست انجام می‌شود. جراحی در اطراف لب‌ها خصوصا در افرادی که پوست تیره‌تر دارند بهتر نتیجه می‌دهد. معایب این روش شامل تطبیق سخت رنگ پوست و همچنین محو و کم رنگ شدن تاتو است. گاهی آسیب‌های پوستی  ناشی از تاتو منجربه شکل‌گیری لک‌های جدید ویتیلیگو می‌گردد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *