درمان خر و پف و آپنه

snoring1

خروپف چیست؟

خروپف صدای خشنی است است که با ارتعاشات کام نرم و بافت های دیگر دهان، بینی و گلو ( مجاری هوایی فوقانی) بوجود می آید. این صدا با اختلال در مجرای هوایی در طول تنفس بوجود می آید. اختلال با انسداد جزئی بوجود می آید که در هر جایی از نوک بینی گرفته تا تارهای صوتی واقع می شود.

آپنه خواب چیست؟

وقفه تنفسی در خواب ( OSA) انسداد مسیرهوایی در طول خواب است که باعث جلوگیری از ورود هوا به شش ها می شود. این دوره های وقفه های تنفسی تنها زمانی از لحاظ بالینی باید مورد توجه قرار گیرند که هر بار بیش از ده ثانیه و بیش از ده بار در هر ساعت بوجود بیاید. این مشکل تنها در زمان خواب بوجود می آید، چرا که این نبود توان عضلانی در مسیرهوایی بالایی است که باعث انسداد مسیرهوایی می شود.
در طول روز به منظور باز نگه داشتن مسیرهوایی و تنفس نرمال توان عضلانی کافی در اختیار داریم. وقتی در طول خواب دچار آپنه می شوید، مغز شما به صورت خودکار شما را بیدار می کند، که عموما همراه با یک خرخر بلند به منظور تنفس مجدد است. افراد مبتلا به این بیماری در طول شب چندین بار به این شکل از خواب بیدار می شوند و در طول روز احساس خواب آلودگی می کنند. آنها مسیرهوایی دارند که نسبت به حد نرمال بیشتر دچار انسداد می شود.

علت خرخر کردن و آپنه چیست؟

تمامی خر و پف ها شبیه هم نیستند. در واقع، هر فردی بنا به دلایل مختلفی خرخر می کند. وقتی علت خرخر کردن خود را دریافتید، می توانید راه حل های مناسب برای خواب عمیق تر و راحت تر را پیدا کنید. افرادی که اغلب خرخر می کنند، اغلب بافت بینی یا گلوی بیش از حد معمول دارند یا بافت شلی دارند که احتمال به ارتعاش در آمدن آن بیشتر است. وضعیت زبان نیز در زمینه تنفس مناسب نقش ایفا می کند.

علل شایع خرخر کردن

• سن: با رسیدن به سن میانسالی و بیشتر از آن، گلوی شما باریک تر می شود و توان عضلانی روی گلو کاهش پیدا می کند.
• جنسیت: مردان نسبت به زنان مسیرهوایی تنگ تری دارند و احتمال خرخر کردن در بین آنها بیشتر است. گلوی تنگ، کام شکافته، بزرگ شدن آدنوید و مشکلات جسمانی دیگری که موجب خرخر می شوند اغلب دلیلی ارثی دارند.
• مشکلات بینی و سینوس: مسیرهای هوایی دچار انسداد، استنشاق را دشوار می کند و خلاء ای را در گلو ایجاد می کند که منجر به خرخر می شود.
• اضافه وزن و عدم تناسب اندام: بافت چربی و توان عضلانی ضعیف منجر به خرخر می شود.
• مصرف الکل، سیگار کشیدن و مصرف بعضی از داروها: مصرف الکل، کشیدن سیگار و مصرف بعضی از داروها باعث افزایش انقباض عضلانی و در نتیجه خرخر بیشتر می شود.
• وضعیت خواب: صاف خوابیدن به پشت باعث انقباض پوست گلو و انسداد مسیرهوایی می شود.

علت و عوارض آپنه خواب

هر کسی که می تواند مبتلا به آپنه خواب باشد، می خواهد مرد، زن، پیر، جوان یا کودک باشد. با این حال، عوامل خطر مشخصی با این بیماری مرتبط است.
در موارد زیر، احتمال بروز آپنه خواب بیشتر است:
• اضافه وزن
• آقایان بیشتر از خانم ها به آپنه دچار می شوند
• دلایل ارثی
• داشتن سن بیش از ۶۵ سال
• سیاه پوست، اسپانیایی زبان یا ساکنین جزایر اقیانوس آرام بودن
• افراد سیگاری
از عوامل خطر دیگر این بیماری می توان به مشکلات جسمانی مشخصی مثل گردن کلفت، انحراف تیغه بینی، چانه عقب رفته، بزرگ شدن آدنوید یا لوزه ( شایع ترین علت خروپف نوزاد و خرخر در کودکان) است.
تفاوت خرخر(خروپف) و آپنه خواب
همه کسانی که خروپف می کنند مبتلا به آپنه خواب نیستند و همه کسانی که مبتلا به آپنه خواب هستند، خرخر نمی کنند. اما چگونه می توان بین خرخر نرمال و بیماری آپنه خواب تمایز ایجاد کرد؟
شایع ترین علامت احساسی است که در طول روز دارید. خرخر نرمال به اندازه بیماری آپنه خواب بر کیفیت خواب فرد تاثیر نمی گذارد، بنابراین وقتی خرخر نرمال دارید، به احتمال کمتری دچار خستگی مفرط یا احساس خواب آلودگی در طول روزمی شوند.

علائم آپنه چیست؟

شایع ترین علائم آپنه از قرار زیر است:
• بی خوابی مفرط در طول روز ( هایپرسامنیا)
• خرخر با صدای بلند که معمولا در بیماری آپنه برجسته تر است
• ایپزودهای انسداد تنفسی در طول خواب که فرد دیگری متوجه آن می شود
• بیدار شدن به صورت ناگهانی که همراه با تنگی نفس است و بیشتر نشان دهنده آپنه خواب مرکزی است
• بیداری به همراه خشکی دهان یا گلودرد
• سردرد صبحگاهی
• بی خوابی
• مشکلات حواسی

تشخیص پزشکی در مورد خر و پف و آپنه

پزشک براساس علائم و نشانه ها بیمار را معاینه می کند یا به مرکز اختلال خواب رجوع می کند. در مرکز اختلال خواب، متخصص خواب با معاینه بیشتر شما علت بیماری شما را تشخیص می دهد. این معاینه اغلب شامل نظارت بر تنفس شما در طول شب و فعالیت اعضای دیگر بدن در طول خواب می شود. آزمایش خواب خانگی محبوبیت زیادی پیدا کرده است، زیرا انجام آن آسان تر است و هزینه کمتری را در بردارد. آزمایشات مختص تشخیص آپنه خواب شامل موارد زیر می شود:
• پلی سومنوگرافی: در طول این آزمایش، تجهیزاتی به شما متصل می شود که فعالیت قلب، شش و مغز، الگوهای تنفسی، حرکات پا و دست و سطوح اکسیژن خون در طول خواب را بررسی می کنند.
• آزمایش های خانگی خواب: در بعضی از موارد، پزشک آزمایشات ساده ای را برای شما ارائه می کند که در خانه و به منظور تشخیص آپنه خوب مورد استفاده قرار می گیرد. این آزمایشات معمولا شامل سنجش ضربان قلب، سطح اکسیژن خون و الگوهای تنفسی و مسیرهوایی می شود. در صورتی که مبتلا به آپنه خواب باشید، نتایج آزمایش کاهش سطح اکسیژن خواب در طول آپنه و افزایش متعاقب آن در حین بیدار شدن را نشان می دهد. در صورتی که نتایج شما غیرعادی است، پزشک می تواند بدون آزمایشات بیشر درمان را تشخیص دهد. دستگاه های نظارتی قابل حمل تمامی موارد آپنه خواب را تشخیص نمی دهند، بنابراین پزشک هنوز آزمایش پلی سومنوگرافی را توصیه می کند، حتی اگر نتایج اولیه نرمال بوده باشند.

روش های درمانی خر و پف(خرخر) و آپنه

روش های جراحی و غیرجراحی متعددی برای درمان خر و پف و آپنه خواب موجود است. روش های درمانی غیرجراحی شامل فشارمثبت ( فشار مثبت مداوم راه هوایی)، دستگاه های داخل دهانی و کاهش وزن می شود.
بسیاری از این روش های درمانی برای موثر بودن به انجام منظم و طولانی مدت بستگی دارد. بیمارانی که نمی توانند روش های درمانی غیرجراحی را به خوبی انجام دهند، روش های جراحی گلو و بینی موثر است. روش های درمانی جراحی همچنین وقتی موثر هستند که به عنوان روشی مکمل به منظور بهبود آستانه تحمل و موفقیت آمیز بودن روش های فشار مثبت یا دستگاه های داخل دهانی مورد استفاده قرار می گیرند.

درمان جراحی برای خروپف و آپنه

اختلال بینی

انسداد شدید بینی موجب خرخر، اختلال در خواب و حتی آپنه خواب می شود. همچنین این مشکل باعث موثر واقع نشدن روش های درمانی غیرجراحی مثل فشار مثبت یا استفاده از دستگاه های داخل دهانی می شود. انسداد بینی ناشی از علل مختلفی مثل آلرژی، پولیپ بینی، انحراف تیغه بینی، بزرگ شدن آدنوید و بزرگ شدن شاخک های بینی است.
روش های درمانی غیرجراحی مثل اسپری استروئیدی بینی یا مدیریت آلرژی در بعضی از بیماران موثر است. مشکلات ساختاری از قبیل انحراف بینی اغلب با روش های درمانی جراحی برطرف می گردند. یکی از روش های جراحی که RFTR نامیده می شود تحت بیحسی موضعی در مطب پزشک صورت می گیرد. در این روش از فرکانس رادیویی برای کاهش بافت های ملتهب در هر طرف از بینی استفاده می شود.

اختلال قسمت فوقانی گلو ( کام، لوزه، زبان کوچک)

در بسیاری از بیماران مبتلا به آپنه خواب، تنگی مسیرهوایی و انسداد آن در ناحیه کام نرم ( پخش پشتی سق دهان)،اوزه و زبان کوچک اتفاق می افتد.نوع روش درمانی یا ترکیبی از روش های درمانی به آناتومی خاص بدن فرد و الگوی انسداد بستگی دارد. از این رو، روش درمان و جراحی باید با توجه به هر فرد و بیمار انتخاب و انجام شود. به طور کلی، این روش های درمانی سعی در بزرگ کردن و ثابت کردن مسیرهوایی در بخش فوقانی گلو را دارند.
جراحی در اتاق عمل، تحت بیهوشی عمومی و به هر دو صورت سرپایی یا اقامت یک شبه در بیمارستان صورت می گیرد. زمان بهبودی به بیمار و نوع روش جراحی صورت گرفته بستگی دارد. بسیاری از بیماران می تواند در عرض یک هفته به مدرسه یا سرکار خود برگردند و در عرض دو هفته می توانند رژیم غذایی یا فعالیت های روزمره خود را از سربگیرند. گلو درد مخصوصا در حین عمل هضم، در دو هفته اول شایع است و معمولا با داروهای مسکن و ضد التهابی قابل مدیریت است. عوارض جانبی جراحی قسمت فوقانی گلو شامل خونریزی، مشکلات هضم غذا و عوارض داروهای بیحسی موضعی است، اگر چه عوارض جانبی شدید این روش به ندرت پیش می آید.

اختلال قسمت تحتانی گلو ( پشت زبان و قسمت فوقانی حنجره)

قسمت تحتانی گلو نیز ناحیه شایعی برای انسداد مسیرهوایی در بیماران مبتلا به آپنه خواب است. انتهای زبان مخصوص در بین بیماران چاق ممکن است بزرگتر از حد نرمال است، در انسداد مسیرهوایی نقش دارد. زبان ممکن است در طول خواب در حین انقباض عضلات گلو به سمت عقب برگردد، که این اتفاق مخصوصا وقتی پیش می آید که بیمار به پشت بخوابد. دریچه نای یا قسمت فوقانی حنجره نیز ممکن است دچار مشکل شده و باعث انسداد مسیرهوایی شود.
روش های متعددی برای کاهش قسمت انتهایی زبان یا دور کردن از مسیرهوایی وجود دارد. روش های دیگر سعی بر ثابت کردن و جلوتر بردن استخوانی که به انتهای زبان و دریچه نای متصل است، دارند.
این روش های جراحی تحت بیهوشی عمومی و اغلب با اقامت یک شبه در بیمارستان صورت می گیرد. زمان بهبودی و عوارض جانبی این روش های جراحی بسته به نوع روش جراحی دارد، اما عموما شبیه روش های جراحی قسمت فوقانی گردن است.

روش های جراحی ساختاری

در اکثر موارد، روش های درمانی فوق شامل روش های جراحی مخصوص بزرگ کردن و ثابت نگه داشتن مسیرهوایی می شود. در بین بعضی از بیماران، مخصوصا افرادی که دچار تغییرات رشدی یا ساختاری فک یا استخوان های دیگر صورت هستند، روش های جراحی یا ارتودنسی استخوان های صورت، فک یا سق دهان موثر است.

18 دیدگاه ها

  1. عاطفه می‌گه:

    با سلام و عرض ادب
    اقای دکتر آیا نوع خاصی از آپنه هست که قابل جراحی کردن نباشه.. یعنی برای جراحی شرایط خاصی لازم هست لطفا جواب بدین خیلی برام اهمیت داره. منتظرجوابتونم
    ممنونم

  2. کریم شادی می‌گه:

    با سلام، همسر من خانمی ۴۲ ساله هستند که از وقتی دندان عقل ایشان جراحی و بیرون کشیده شد در بعضی شبها معمولاً هنگامی که فعالیت روزانه بیشتری داشته اند خور و پف می کنن آیا باید حتماً جراحی کنند؟

  3. مجتبی می‌گه:

    سلام آقای دکتر
    من ۲۸ سالمه و تقریبا از بچگی خروپف شبانه داشتم ک البته چند سال اخیر کمتر شده ولی قطع نشده ضمنا من لوزه سوم هم دارم وبچه بودم قرار بوده عملم کنن که ب دلایلی این اتفاق نیفتاده که تو بچگی خیلی از لحاظ عفونتشون اذیت میشدم ولی خداروشکر تقریبا ۱۰سالی هست ک دیگه مشکل عفونت لوزه ندارم البته دو بارم از شدت خروپف اخیرا از خواب پریدم که بعد از بلند شدنم وقتی تو آینه زبون کوچیکم نگاه کردم انقد بلند شده بود ک قشنگ میتونستم تو گلوم حسش کنم و روی زبون بزرگم افتاده بود ممنون میشم دلیل خروپف کردنم و راه درمانش بهم بگید
    با تشکر ازتون و سپاسگزاری بابت راهنماییاتون

  4. علي ولي زاده می‌گه:

    سلام جناب دکتر من چهل و پنج ساله و با ١٢کیلو اضافه وزن دوبار عمل پلیپ کردم ولی خیلی خر وپف می کنم ایا امکان عمل موفقیت امیز وجود دارد

    • dr akbari می‌گه:

      سلام
      باتوجه به گستردگی علل و عوامل موثر در خروپف باید ابتدا معاینه شوید. ولی بصورت کلی بله برای شما امکان عمل موفقیت آمیز وجود دارد.

  5. مجید حسینی . می‌گه:

    سلام. من ۳۸ سال سن دارم و از ۲۸ سالگی همراه با افزایش وزن دچار خروپف هر روزه با شدت و صدای شدید و خشکی دهان می باشم از جناب دکتر تقاضای راهنمایی به جهت درمان دارم. متشکر

    • dr akbari می‌گه:

      سلام
      باتوجه به تعدد عوامل موثر در خروپف جهت درمان شما من ابتدا نیاز دارم شما را بدقت معاینه کرده وضعیت شما را بررسی نمایم. ممکن است نیاز به انجام بعضی تستها نیز باشد. در هر صورت یکی از عوامل مهم موثر در وضعیت شما همان افزایش وزن است که مشکل شما را تشدید می کند.

  6. معین می‌گه:

    سلام آقای دکتر
    من ۲۸ سالمه و یه مدتیه که سیگار میکشم … بعد از یکی دوماه سیگار کشیدن خروپف کردنم شروع شد.
    وزنم ۷۰ و قدم ۱۷۲ هستش. با دهان بسته خرو پف میکنم حتی وقتیم که به پهلو میخوابم خروپف میکنم.
    صداش تا حدیه که بقیه رو شاکی میکنه شبا .
    صبحها که پامیشم سردردی ندارم و گلوم یکمی فقط خشکه
    اگه امکانش هست راهنماییم کنین که چجوری رفع میشه.
    با تشکر

    • dr akbari می‌گه:

      سلام
      با توجه به اینکه تازه شروع به سیگار کشیدن کرده اید شاید بهترین کار برای شما همان ترک سیگار باشد. به هر حال با درمان دارویی و جراحی می توان به شما کمک کرد.

  7. اکبر می‌گه:

    سلام آقای دکتر من بیش از ده سال است ک خر پف میکنم ب چند متخصص حلق و بینی هم مراجعه کردم ک بعد از معاینه گفتن مشکل انحراف یا چیز دیگری نداری ولی بدون عکس گرفتن
    ولی من شبها زیاد خرپف میکنم
    ولی بینی من مثل آدم سرما خورده همیشه گرفته است میخواستم راهنمایی من کنید و آدرس مطب خودتون هم لطفا بنویسید مرسی

    • dr akbari می‌گه:

      سلام
      برای راهنمایی شما نیاز به معاینه شما هست. احتمالا بوسیله دارو یا جراحی بتوانم به شما کمک کنم.

      آدرس: تهران ،فرمانیه، نرسیده به چهارراه پاسداران، جنب بیمارستان فرمانیه، ساختمان پالازو، پلاک ۱۸، طبقه اول، واحد ۲
      ۰۲۱-۲۲۲۸۳۰۰۰
      ۰۹۱۲۸۸۵۱۰۵۱

  8. عباس می‌گه:

    سلام آقای دکتر
    من خروپف های خیلی شدیدی دارم و اطرافیانم واقعا اذیت هستند.
    قدم من ۱۸۱ و وزنم ۷۸ کیلو است. نکته ای که وجود داره اینه که من تقریبا ۵ سال پیش، برای مدت ۱ سال خروپف نمی کردم. ما یه سفر رفته بودم مکه و بعد از اون سفر دیگه من خروپف نمی کردم تا اینکه بعد از تقریبا ۱ سال دوباره خروپفم برگشت. البته اون موقع تقریبا من ۸ کیلو لاغر تر از الان بودم.
    لطفا راهنمایی بفرمایید.

  9. آراز می‌گه:

    سلام اقای دکتر
    من ۲۳ سالمه و شبا خیلی خر و پف شدیدی میکنم
    و یباار تو خدمت سربازی یه دکتر حلق بینی گف که حلق شما مشکل داره و فکتون نسبت به صورتتون کوچیک هستش
    این مشکل من چجوری حل میشه با جراحی یا بدون جراحی یا اینکه عمل هم بکنم بی نتیجس؟

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *