سنگ لوزه، علت و درمان

stonloze

لوزه ساختار گوشتی نرمی در گلو است که از بافت‌های مخصوصی تشکیل می‌شود. این بافت‌ها شامل لنفوسیت یعنی سلول‌هایی است که در بدن وجود دارد و از طریق مقابله با عفونت و پیشگیری از آن به سیستم دفاعی بدن کمک می‌کند. لوزه‌ها در اکثر موارد شبانه‌روز در حال فعالیت هستند و از ما در برابر تهاجم باکتری‌ها و ویروس‌ها محافظت می‌کنند. بااین حال تحت شرایطی خاص سنگ در لوزه‌ها ایجاد می‌شود و لوزه دیگر عملکرد مطلوب را ندارد.

بیماران دچار سنگ لوزه معمولاً متوجه وجود سنگ در لوزه نمی‌شوند. سنگ لوزه به راحتی دیده نمی‌شود و اندازه آن از دانه برنج تا نخود متغیر است. سنگ لوزه به ندرت عوارض جدی‌تری را ایجاد می‌کند، اما گاهی بزرگتر می‌شود و باعث ورم کردن لوزه‌ها می‌شود. سنگ لوزه گاهی اوقات در اعماق بافت لوزه پنهان است در این شرایط غالباً باید برای درآوردن سنگ به متخصص مراجعه کرد. اگر بیمار مرتب دچار سنگ لوزه شود، پزشک درآوردن لوزه را توصیه می‌کند.

روش‌های مختلفی برای درمان سنگ لوزه وجود دارد. اگر علائم شدیدی بروز نیابد، می‌توانید علائم را با غرغره کردن آب نمک تسکین دهید تا سنگ لوزه به تدریج از بین برود. اما چنانچه علائم شدید باشد، بهتر است زمان را از دست ندهید و در اولین فرصت برای درمان به متخصص مراجعه کنید. این نکته را به خاطر بسپارید که درمان به موقع بسیار مهم است. بنابراین در زمان مناسب به متخصص مراجعه کنید تا از بروز عوارض پیشگیری کرده باشید و در آینده دچار ناراحتی طاقت‌فرسا نشوید.

دکتر اکبری متخصص گوش و حلق و بینی وضعیت بیمار را در جلسه مشاوره بررسی می‌کنند و بهترین درمان سنگ لوزه را با توجه به شرایط و نیازهای بیمار پیشنهاد می‌دهند. برای دریافت مشاوره تخصصی در خصوص درمان سنگ لوزه یا جهت رزرو وقت ملاقات می‌توانید با شماره‌ ۲۲۲۸۳۰۰۰-۰۲۱ تماس حاصل فرمایید.

علل ایجاد سنگ لوزه


stonloze1

لوزه‌ها مملو از برآمدگی‌ها و شکاف‌هایی است که باکتری‌ها و مواد دیگری مانند مخاط و سلول‌های مرده در آنجا گیر می‌افتد. این ذرات گیر افتاده به تدریج بیشتر می‌شود و در اثر تغلیظ آنها توده سفید رنگی در پاکت‌ها شکل می‌گیرد. اگر توده حاصل از ذرات انباشته شده سخت یا کلسیفیه شود، سنگ لوزه ایجاد می‌شود. سنگ لوزه عموماً در افرادی ایجاد می‌شود که دچار التهاب مزمن لوزه هستند یا بارها با مشکل سنگ لوزه مواجه شده‌اند. بسیاری از افراد سنگ لوزه‌های کوچکی دارند، اما به ندرت پیش می‌آید که سنگ لوزه بزرگ و سفتی در لوزه‌ها مشاهده شود.

علائم


stonloze2

بسیاری از سنگ لوزه‌های کوچک علائم قابل توجهی را ایجاد نمی‌کند. حتی وقتی سنگ لوزه بزرگ می‌شود، ممکن است باز هم فقط در تصاویر رادیولوژی یا سی تی اسکن دیده شود. بااین حال بعضی سنگ لوزه‌های بزرگتر علائم متعددی را ایجاد می‌کند که در ادامه آنها را توضیح می‌دهیم.

دهان بدبو

یکی از علائم اصلی سنگ لوزه بدبو بودن دهان یا هالیتوز در اثر عفونت گلو است. در مطالعه‌ای که بر روی بیماران مبتلا به سنگ لوزه مزمن انجام شد، آزمایش خاصی به منظور بررسی وجود ترکیبات سولفور در نفس این بیماران طراحی شد. وجود ترکیبات بدبو در تنفس بیمار دلیل این عارضه ناخوشایند را مشخص می‌کرد. پژوهشگران دریافتند ۷۵ % از گروه آزمایش که غلظت بالایی از این ترکیبات در تنفس‌شان وجود داشت، دچار مشکل سنگ لوزه نیز بودند. برخی پژوهشگران نیز پیشنهاد دادند که در صورت بدبو بودن دهان بیمار وجود سنگ لوزه به عنوان یکی از علل این عارضه بررسی شود.

گلو درد

اگر سنگ لوزه وجود داشته باشد، تشخیص این که علت گلو درد عفونت است یا سنگ لوزه، دشوار می‌شود. صرفا وجود سنگ لوزه باعث احساس درد یا ناراحتی در ناحیه قرارگیری سنگ می‌شود.

ذرات سفید رنگ

بعضی سنگ لوزه‌ها در عقب گلو به صورت توده‌ای از مواد جامد سفیدرنگ دیده می‌شود. البته این علامت همواره وجود ندارد و سنگ لوزه غالباً در چین‌های لوزه پنهان است و فقط در روش‌های تصویربرداری غیرتهاجمی، مانند سی تی اسکن یا ام آر آی دیده می‌شود.

دشواری در بلع

بسته به محل قرارگیری سنگ لوزه و اندازه آن ممکن است بیمار غذا را به سختی ببلعد یا هنگام بلع دچار درد شود.

گوش درد

امکان ایجاد سنگ لوزه در هر نقطه‌ای از لوزه وجود دارد. چون گذرگاه‌های عصبی گوش و لوزه مشترک است، ممکن است بیمار در گوش نیز احساس درد کند حتی اگر سنگ لوزه با گوش در تماس نباشد.

ورم کردن لوزه

زمانی که ذرات انباشته شده سخت شود و تشکیل سنگ بدهد، التهاب ناشی از عفونت و خود سنگ باعث تورم و بزرگتر شدن لوزه می‌شود.

درمان سنگ لوزه


روش‌های درمانی مختلفی برای سنگ لوزه وجود دارد که از درمان خانگی تا درمان‌های پزشکی متغیر است. روش درمانی مناسب با توجه به شدت علائم سنگ لوزه انتخاب می‌شود.

غرغره  کردن آب نمک

stonloze3

سنگ لوزه گلو درد و التهاب لوزه‌ها را در پی دارد، بنابراین با غرغره کردن آب نمک درد و ناراحتی گلو کاهش می‌یابد. اگر آب نمک را با شدت در گلو بگردانید، ممکن است موفق شوید که سنگ را نیز جدا کنید. برای تهیه آب نمک کافی است مقداری آب ولرم را با یک قاشق چایخوری نمک مخلوط کنید. نمک را در آب حل کنید و آب نمک را غرغره کنید. مراقب باشید که آب نمک را قورت ندهید.

آنتی بیوتیک

stonloze4متخصص گاهی آنتی بیوتیک برای درمان عفونت تجویز می‌کند. چنانچه متخصص احتمال دهد که باکتری عامل اصلی تشکیل و رشد سنگ لوزه است، آنتی بیوتیک را برای از بین بردن باکتری تجویز می‌کند.

لیزر

stonloze5

لیزر درمانی روشی غیرتهاجمی برای خلاصی از پاکت‌ها و شکاف‌هایی است که سنگ لوزه در آنها جای گرفته است. اگر این درمان به شما توصیه شد، نگران نشوید، چون درد ناشی از لیزردرمانی بسیار ناچیز است. درهرحال متخصص بی‌حسی موضعی را اعمال می‌کند تا درمانی بدون درد را تجربه کنید. دوران بهبود این روش بسیار کوتاه است.

جراحی برداشتن لوزه

stonloze6

پزشکان هیچ‌گاه برداشتن لوزه را به عنوان روشی برای درمان سنگ لوزه پیشنهاد نمی‌کنند. اما اگر درمان‌های دیگر برای تسکین علائم شدید نتیجه ندهد، راه دیگری به جز انجام جراحی و خارج کردن لوزه باقی نمی‌ماند. متخصص لوزه را با استفاده از تیغ جراحی یا لیزر برمی‌دارد. چون جراحی برداشتن لوزه تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود، هیچ چیزی را از روند انجام عمل متوجه نمی‌شوید و کمترین دردی را حین جراحی حس نمی‌کنید. جراح لوزه را با تیغ یا ابزار مخصوص جراحی که از حرارت یا گرمای با انرژی بالا یا امواج صوتی استفاده می‌کند، برمی‌دارد یا بافت‌های آن را تخریب می‌کند و خونریزی رانیز متوقف می‌کند. جراح همچنین مراقبتهای بعد از جراحی لوزه را به شما ارئه خواهد کرد.

پیشگیری


روش‌های مختلفی برای پیشگیری از سنگ لوزه وجود دارد که موثرترین آنها به شرح زیر است:

  • برداشتن لوزه (تانسیلکتومی): چنانچه بیمار بارها با سنگ لوزه مواجه شود، متخصص جراحی برداشتن سنگ لوزه را توصیه می‌کند تا پس از خارج کردن لوزه دیگر هیچ بستر مناسبی برای تشکیل سنگ باقی نماند. متخصص ضرورت و مناسب بودن عمل لوزه را بررسی می‌کند.
  • بهداشت دهان و دندان: ازآنجایی که سنگ لوزه پی‌آمد انباشته شدن ذرات غذا، باکتری‌ها و سلول‌های پوستی مرده است، بهداشت دهان و دندان را جدی بگیرید. علاوه بر مسواک زدن و نخ کشیدن، زبان را نیز تمیز کنید تا باکتری‌های روی زبان پاک شود. همچنین دهان را حداقل روزی یک بار با دهانشویه شستشو دهید.
  • سیگار و دخانیات را ترک کنید: استعمال دخانیات باعث جمع شدن پلاک و جرم روی دندان‌ها می‌شود. جرم و پلاک در واقع همان باکتری‌های دهان هستند که از دندان به لوزه‌ها می‌روند. در چنین شرایطی احتمال ایجاد سنگ لوزه افزایش می‌یابد.
  • رعایت بهداشت فردی: حتماً دست‌ها را قبل از غذا خوردن کامل بشویید و بیماران مبتلا به التهاب لوزه را نبوسید، به ویژه اگر خود مستعد ابتلا به این بیماری هستید. به این ترتیب احتمال سرایت عفونت و تشکیل سنگ لوزه پس از آن به حداقل می‌رسد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *