علائم و درمان سندرم کوشینگ

هنگامی که مقدار زیادی هورمون کورتیزول در بدن تولید شود، سندرم کوشینگ (Cushing’s syndrome) بوجود می آید.
یکی از دلایل شایع سندرم کوشینگ، استفاده زیاد از داروهای خوراکی کورتیکواستروئید می باشد.
اگر بدن نیز مقدار زیادی هورمون کورتیزول توسط غدد فوق کلیوی (آدرنال) بسازد، موجب بروز این سندرم می شود. درمان این سندرم با کاهش هورمون کورتیزول در حد طبیعی صورت می گیرد.

201582918122683a

علایم سندروم کوشینگ

– هیرسوتیسم (موهای زائد زیاد)
– آکنه
– ضعف
– افزایش فشار خون
– پوکی استخوان
ارتباط سندروم کن (conn’s syndrome)با سرطان غدد فوق کلیوی
این بیماری با تولید بیش از حد هورمون آلدوسترون توسط غدد فوق کلیوی در ارتباط می باشد. این هورمون به حفظ تعادل الکترولیت های بدن کمک می کند.
برخی علایم سندرم کن عبارتند از :
– فشار خون بالا
– افزایش دفعات دفع ادرار
– تشنگی بیش از حد
– سطح پایین پتاسیم خون
فئوکروموسیتوم
فئوکروموسیتوم نوعی تومور غدد فوق کلیوی است که سبب تولید هورمون اپی نفرین و نوراپی نفرین می شود.
این دو هورمون در تنظیم فشار خون و ضربان قلب موثرند و در صورت اختلال در تولید آنها، علایم زیر به وجود می آید :
– سردرد
– ضربان سریع قلب
– تپش قلب
– تهوع و استفراغ

چه هنگام باید نزد پزشک رفت؟

– اگر شما در حال مصرف داروی کورتیکواستروئیدی برای بیماری خاصی هستید و علائمی را مشابه علائم سندرم کوشینگ دارید، بهتر است برای بررسی نزد پزشک بروید.
– حتی اگر از داروهای کورتیکواستروئید استفاده نمی کنید، ولی علائم مشابه علائم این سندرم را دارید، نزد پزشک بروید.

درمان

اگر وجود توده در غدد فوق کلیوی علت ایجاد کننده این سندرم باشد می توان توده را توسط جراحی خارج نمود. این عمل جراحی بسیار ظریف و حساس است که حتماً لازم است که توسط جراح متخصص مجرب انجام شود.در برخی موارد به خاطر اینکه توده مناطق حساسی را درگیر نموده است ،جراحی امکان پذیر نخواهد بود. پس از جراحی باید از قرص های حاوی گلوکوکورتیکواستروئید مثل پردنیزولون برای چند هفته استفاده شود.
اگر سندرم به خاطر وجود توده در غده هیپوفیز ایجاد شده و یا درمانی به غیر از جراحی مد نظر باشد میبایست برای کنترل علایم ان از دارو درمانی به صورت روزانه یا یک روز درمیان تا اخر عمر حیوان استفاده شود. هدف از درمان با دارو مهار تولید بیش از حد هورمونهای کورتیکواستروئیدی و ثابت نگاه داشتن غلظت انها تا حد ممکن در محدوده طبیعی می باشد. از مهمترین داروهایی که برای کنترل پرکاری غدد فوق کلیوی استفاده میشوند میتوان به میتوتان ،تریلوستان و کتوکنازول اشاره کرد. تجویز این داروها فقط با نظر و صلاحدید دامپزشک می بایست انجام بگیرد. تریلوستان بر میتوتان ارجحیت دارد و اخیرا از ان در کنترل سندرم کوشینگ تجویز میشود.
چند روز ابتدایی درمان عموما برای سرکوب غدد ادرنال و ترشحات ان از مقادیر زیاد دارو استفاده میشود. در طول این مدت لازم است حیوان از نظر اشتها ،عطش ،سطح هوشیاری و میزان انرژی به دقت زیر نظر قرار گرفته شود. اغلب با شروع درمان اشتها و عطش بیش از حد کاهش پیدا کرده و تدریجا به حالت طبیعی باز می گردند. اینها بیانگر این هستند که درمان موثر بوده است. وجود علائمی نظیر ضعف ،عدم تمایل به خوردن غذا یا نوشیدن اب ،بی حالی و کاهش انرژی می توانند نشان دهنده استفاده بیش از حد دارو باشند. در صورت مشاهده این نشانی ها لازم است دامپزشک بی درنگ مطلع شود. هنگامی که حیوان به وضعیت عادی خود بازگشت دامپزشک تدریجا مقدار دارو را به کمترین مقدار مورد نیاز که علائم بیماری را کنترل نماید کاهش خواهد داد. از دیگر داروهایی که بر میتوتان ارجحیت دارد و اخیرا به جای این دارو برای کنترل سندرم کوشینگ تجویز میشوند تریلوستان است.
اگر در طول دوره درمان نشانه هایی از جمله بی حالی ،ضعف ،استفراغ یا اسهال مشاهده شدند می توانند نشان دهنده سرکوب بیش از حد غدد ادرنال باشند .دراین صورت لازم است با دامپزشک بی درنگ تماس گرفته شود. ممکن است او برای جبران سرکوب بیش از حد ،مقادیری داروی پردنیزولون تجویز نماید.
با گذشت زمان اگر سندرم کوشینگ تحت درمان قرار نگیرد وضعیت حیوان تدریجاً وخیم تر گشته و تدریجا حیوان ضعیف و ناخوش تر می شود.
در صورتی که استفاده از داروهای گلوکوکورتیکواستروئیدی سبب ایجاد این سندرم شده اند میبایست زیر نظر دامپزشک مقدار این داروها کم کم کاهش یافته وسپس قطع شوند. از قطع ناگهانی این نوع داروها باید پرهیز شود چرا که بدن در دراز مدت به انها عادت کرده و قطع یکباره می تواند سبب ایجاد مشکلاتی (گاهی تهدید کننده جان حیوان) میشوند. برای کنترل مشکل یا مشکلاتی که به خاطر انها کورتیکواستروئیدها تجویز می شدند می توان از دیگر داروهای جایگزین که همان اثرات را ایجاد می کنند استفاده کرد.
گربه های مبتلا به سندرم کوشینگ همانند به خوبی سگ ها به درمان دارویی پاسخ نمی دهند و اغلب (چه علت توده در هیپوفیز باشد یا چه توده در غدد آدرنال)احتیاج به جراحی پیدا خواهند کرد. برداشتن هر دو غده آدرنال سبب جلوگیری از ترشح بیش حد کورتیزول در اثر توده های هیپوفیز مغزی می شود. در این صورت لازم است به علت اینکه گربه بدون این هورمون ها قادر به ادامه زندگی نخواهد بود به صورت مادام العمر از داروهای تامین کننده کورتیکواستروئیدهای مورد نیاز بدن استفاده نماید.
جراحی تومورهای غده هیپوفیز بهترین نوع درمان در این موارد اند که در برخی مراکز تحقیقاتی و یا دانشگاهی پیشرفته کشورهای صنعتی انجام می شود. با این وجود در حال حاضر انجام این نوع جراحی بسیار دشوار بوده که می تواند با خطرات و عوارض منعددی همراه باشد. اگر تصمیم به انجام درمان با دارو گرفته شد ،برای زیر نظر گرفتن روند کنترل بیماری و تنظیم مقدار داروها هر چند وقت یکبار احتیاج به معاینات دوره ای منظم و گرفتن آزمایش خون و یا ادرار می باشد.

پیشگیری از سندرم کوشینگ

– اگر شما از داروهای استنشاقی کورتیکواستروئید استفاده می کنید، پس از تنفس، دهانتان را بشویید.

– اگر متوجه ورم غیرطبیعی در صورت یا گردن، رشد زیاد موهای صورت در زنان و اختلال عملکرد جنسی در مردان شدید، فورا به پزشک مراجعه کنید.

– نمک را کم مصرف کنید.
فشار خون بالا که یکی از علائم این سندرم می باشد، نیاز به کاهش نمک دریافتی دارد.

– گهگاه به متخصص غدد مراجعه کنید.
این متخصص، میزان کورتیزول خون شما را آزمایش می کند.

– به طور مکرر نزد چشم پزشک روید.
آب مروارید یکی از علائم سندرم کوشینگ است.
از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)