تشدید آلرژی و انسداد راه تنفس در فصل سرما

تشدید آلرژی و انسداد راه تنفس در فصل سرما

تشدید آلرژی و انسداد راه تنفس در فصل سرما_دکتر محمدعلی اکبری

همه ساله با شروع فصل سرما شاهد شیوع بیماری‌ آنفلوانزا هستیم که به منظور پیشگیری از آن، شست‌وشوی دست‌ها با آب و صابون و همچنین دوری از افراد مبتلا به این بیماری توصیه می‌شود. افراد مبتلا باید تا حد امکان از ماسک استفاده کرده و مواظب باشند تا ترشحات دستگاه تنفسی آنها به دیگران منتقل نشود. یکی دیگر از معضلات ورود به فصل سرد سال، تشدید آلرژی در افراد مبتلا و افزایش مشکلات پولیب در بیمارانی است که دارای پولیب بینی هستند. در این مواقع لازم است که مراقبت‌ و درمان‌، بیشتر رعایت شود. ناگفته نماند که گاهی نیز لوزه سوم اختلالاتی را در فرایند تنفس ایجاد می‌کند.

در این مقاله به ذکر دلایل انسداد راه هوایی دستگاه فوقانی بینی که از نوک بینی شروع و تا روی حنجره ادامه دارد، می‌پردازیم. در قسمت پایینی این منطقه، نای و ریه را داریم که البته تمرکز ما روی بینی و قسمت ابتدایی راه هوایی است. ۲ مساله عمده وجود دارد که می‌تواند در این بخش ایجاد انسداد کند. مساله نخست مسائل ساختاری و آناتومیک است و مقوله دوم مسائل فیزیولوژیک یا پاتو فیزیولوژیک. التهابات یا عفونت‌هایی که در این ناحیه ایجاد می‌شود، می‌توانند جزء علل پاتوفیزیولوژیک و اختلالات ساختاری نظیر انحراف تیغه بینی یا تومورها و احیانا بزرگ شدن برخی نقاط این ناحیه می‌توانند از علل انسدادی باشند.

لوزه سوم   دکتر محمدعلی اکبری تشدید آلرژی و انسداد راه تنفس در فصل سرمانقش لوزه سوم چیست؟

در اینجا باید به این نکته توجه کرد که لوزه سوم در قسمت انتها و پایینی بینی و درست در قسمت بین دهان و بینی قرار گرفته و اگرچه در فرد بیهوش قابل دسترسی است، اما در یک انسان هوشیار هیچ‌گاه به شکل مستقیم قابل مشاهده نیست. بلکه باید از راه بینی و با دستگاه‌هایی نظیر اندوسکوپی یا در عکس‌های رادویولوژی به آن دست یافت. درواقع لوزه‌های قابل مشاهده، معمولا همان لوزه‌های کامی است که درانتهای دهان وجود دارد.

مساله‌ای که در مورد لوزه سوم وجود دارد این است که والدین باید بدانند که با آن چه کنند؟ همانطور که ذکر شد، لوزه سوم در انتهای بینی و حلق بینی قرار گرفته و زمانی که بزرگ می‌شود، مجرای هوایی را تنگ و کاملا مسدود می‌کند و منجربه انسداد راه هوایی بینی می‌شود. در نتیجه کودک در طول شب قادر نیست که با بینی تنفس کند و یک خواب آشفته دارد. این مساله در کوتاه مدت باعث ایجاد اختلال تنفسی شده و تاثیر منفی روی رشد بدنی، رشد مغز، حافظه و ذهن و همچنین عوارضی مثل شب ادراری و اختلالات ذهنی شده و عوارض آن در دراز مدت وخیم‌تر می‌شود. در اینجا بدن کودک دچار وضعیت «آدنوییدفیس» شده و به شکل خود به خود و به قصد جبران، شکل فک، کام و دهان را عوض می‌کند. این تغییرات معمولا ظرف مدت چند سال مثلا از ۳ سالگی آغاز و تا ۶ سالگی ادامه پیدا می‌کند و والدین در این زمان به متخصص مراجعه کرده و سوال می‌کنند که چه باید بکنند؟ در صورتی که دیگر نمی‌توان برای کودک کاری کرد. کمااینکه تغییرات ایجاد شده و شکل کودک تغییر کرده است. قسمت میانی صورت کودک برجسته شده و تنفس او تقریبا به شکل دائمی از طریق دهان شده است. این کودک دیگر نمی‌تواند از بینی تنفس کند و این مشکل تا آخر عمر او ادامه دارد. حتی در ادامه مشکلات دندانی ایجاد شده و کودک نیازمند به انجام ارتودنسی می‌شود. لذا بسیار مهم است که این انسداد از طریق دارویی یا جراحی درمان شود تا راه تنفس باز شود.

 

ارتباط لوزه سوم و اختلال ایمنی

در این میان یکی از سوالات شایع والدین درخصوص ارتباط برداشتن لوزه با ایجاد اختلال ایمنی در کودک است. این تصور به هیچ عنوان برپایه حقیقت نیست. استخوان‌های کودک در هنگام تولد به شکل غضروف بوده و به تدریج حالت استخوانی می‌گیرد و مغز استخوان پیدا می‌کند. در ادامه مغز استخوان تبدیل به مرکز خون‌سازی و ایجاد گلبول‌های سفید و قرمز شده و جایگزین اندام‌های دیگری مثل لوزه‌ها که اندام‌های فرعی خون‌سازی هستند، می‌شوند. کودک بعد از ۳ سالگی به اندازه کافی مغز استخوان دارد و لذا حذف لوزه، هیچ گونه اختلال ایمنی ایجاد نمی‌کند.

در فرایند حذف لوزه در کودکان، به هیچ عنوان بحث اختلال هورمونی مطرح نیست. اما کمبود اکسیژن و نرسیدن اکسیژن به خاطر بزرگی لوزه‌ها، منجربه اختلالات رشد می‌شود. البته این به آن معنا نیست که با برداشتن لوزه، کودک بعد از ۶ ماه یک رشد محسوس کند.

لوزه سوم دقیقا در حلق بینی و در دهانه شیپورهای استاش قرار گرفته و وقتی که بزرگ می‌شود، می‌تواند دهانه شیپورهای استاش را ببندد و اختلال شنوایی ایجاد کند. روش‌های پزشکان برای برداشتن آن مختلف است. گاهی اوقات که لوزه درمان شود، دیگر نیازی به قراردادن تیوب داخل گوش نیست. اما برخی پزشکان با این روش موافق نیستند و معتقدند همزمان با جراحی برداشتن لوزه باید تیوب را نیز قرار دهند. وقتی لوله در داخل گوش قرار می‌گیرد، بعد از مدتی می‌‌افتد و پرده جوش می‌خورد.


تاثیر پولیب بینی در انسداد راه تنفسی

پولیب بینی یکی دیگر از دلایل انسداد راه تنفس است. اما معمولا وقتی بیماران به تصور داشتن پولیب به متخصصین مراجعه می‌کنند، ‌مشکل آنها چیز دیگری مثل انحراف تیغه بینی یا بزرگی پره‌های بینی به خصوص پره تحتانی یا پایینی بینی است. پولیب یک زایده مخاطی در بینی است که در اثر یک التهاب مزمن مثل آلرژی طولانی، شروع به بزرگ شدن می‌کند و به شکل زوایدی در می‌آید که ممکن است از خود اجزای بینی بزرگتر باشد.

شاید مهمترین دلیل ایجاد انسداد بینی در بزرگسالان، یک ترکیب از انحراف تیغه بینی و اختلالات فایکشنال که معمولا آلرژی است، باشد. به این معنا که این افراد معمولا یک انحراف تیغه یا آلرژی دارند که ترکیب این دو، منجربه انسداد می‌شود. عامل دیگری که این مساله را تشدید می‌کند، حاملگی است. در حاملگی شاهد یک تجمع مایعات در کل بدن هستیم. یعنی بدن یک حالت ورم کرده به خود می‌گیرد و مایعات بدن خانم‌های باردار، بیشتر از افراد عادی می‌شود. این تورم می‌تواند خود را در موقعیت‌های مختلف نشان دهد. در موقعیت گوش و بینی ممکن است حالت گرفتگی ایجاد کند که در این حالت توصیه می‌شود فرد حتما به پزشک مراجعه کند و مشکلش بررسی شود. اگر فرد مشکلات زمینه‌ای داشته باشد، با دارو قابل حل است. اگرچه در این زمینه محدودیت‌هایی هم وجود دارد اما شست‌وشو، استفاده از برخی اسپری‌ها و داروهای موضعی می‌تواند راهگشا باشد.

اگرچه مطابق گفته همه مراجع علمی، شایع‌ترین عارضه جراحی انحراف تیغه بینی برگشت آن است، اما این برگشت یک علت ساده دارد. معمولا انحراف تیغه بینی با بزرگی بعضی از توربینت‌های بینی همراه است. بنابراین بسیار مهم است که قبل از جراحی، این مساله از طریق سیتی‌اسکن یا معاینه بررسی شود تا اگر یک توربینت در یک سمت یا هر دو طرف دارای مشکل بود، مشکل آن حل شود. اگر انحراف تیغه بینی بدون اصلاح توربینیت انجام شود، ممکن است منجربه برگشت جراحی شود.

اما یکی از راهکارهایی که معمولا برای حل مساله گرفتگی بینی استفاده می‌شود، قطره بینی است. متاسفانه استفاده مستمر از قطره بینی دارای عوارض است و لذا اصلا توصیه نمی‌شود. قطره‌ به مخاط بینی آسیب می‌زند و لذا فقط برای استفاده کوتاه مدت و در حد چند روز مناسب است. بیماران صرفا در این چند روز می‌توانند به مقدار زیاد از قطره بینی ‌استفاده کنند اما استفاده طولانی مدت از آن، آسیب‌زاست. معمولا این افراد دیگر به سادگی نمی‌توانند استفاده از قطره را قطع کنند. باید به پزشک مراجعه کنند و داروهای جایگزین بگیرند تا بتوانند به تدریج قطره را کنار بگذارند.

what is snoring  درمان خر و پف   دکتر محمدعلی اکبری تشدید آلرژی و انسداد راه تنفس در فصل سرماخروپف و نفش آن در انسداد راه تنفس

یکی دیگر از مسائل مرتبط با انسداد راه تنفسی، خروپف بوده و شاید بتوان این مساله را یکی از شایع‌ترین علایم در جمعیت‌ها دانست. طبق آمار ۴۰ درصد از آقایان و ۲۰ درصد از خانم‌ها در سطح جهان خروپف می‌کنند که مشکل ۱۰ درصد از این تعداد، جدی است و ممکن است به ایست‌های تنفسی در هنگام خواب منجر شود و عوارض قلبی، ریوی و مغزی داشته باشد. یکی از علائمی که در این زمینه باید جدی گرفته شود، خستگی و خواب‌آلودگی در طول روز است، کمااینکه ممکن است همین خواب‌آلودگی‌ها باعث بروز حوادثی مثل تصادف شود. پس لازم است که درمان شود.

در اینجا باید توجه کرد که تنفس دهانی، مساله‌ای جداگانه از خروپف است. انسداد در هر ناحیه‌ای از مسیر نوک بینی تا روی حنجره می‌تواند باعث ایجاد مشکل خروپف در بزرگسالان شود. شایع‌ترین منطقه در کل این نواحی، گرفتگی در ناحیه حلق دهانی یا ورودی بینی به دهان است. اصل مشکل اینجاست. تومورهایی که در حنجره وجود دارد، فلج‌هایی مثل فلج‌ تارهای صوتی و خرخر، مشکلات داخل بینی مثل آلرژی یا انحراف تیغه بینی یا بزرگی توربینیت‌ها می‌تواند مساله خرخر را ایجاد کند. اما شایع‌ترین مساله گرفتگی این ناحیه است که باید پزشک متخصص آن را ببیند. کما اینکه گاهی اوقات به دلیل بزرگی قاعده زبان است که درمان خاص خود را دارد. گاهی اوقات نیز این تنگی به خاطر تنگی این مجاری یا خود حلق است که درمان ساده‌تری دارد و به شکل جراحی درمان می‌شود.

گاهی نیز گلایه برخی بیماران، از شنیدن صداهای اضافی در گوش است. شنیدن این صداها علل زیادی دارد که شایع‌ترین آن آسیب اعصاب شنوایی است. در این فرایند گیرنده‌های شنوایی صدمه خورده اما مابقی مسیر سالم است. درست مثل فردی که فلج نخاعی پیدا می‌کند و دیگر نمی‌تواند پای خود را حس کند. البته این افراد ممکن است دردی را در نواحی انتهایی مثل انگشتان پا حس کنند. در مورد گوش چون بخشی از مسیر اعصاب سالم است و گاهی برخی پیام‌های غلط را ارسال می‌کند، لذا این مسیر شنوایی موجب ارسال صداهای اضافه می‌شود که برای آن ۲ علت آبجکتیو و سابجکتیو عنوان شده است.

علل آبجکتیو آن همان سرو صداهایی است که به خاطر ضایعات عروقی یا تومورهای عروقی واقع در نزدیکی گوش می‌شنویم. البته گاهی اوقات نیز التهاباتی در پرده گوش وجود دارد که می‌تواند علت آن باشد. مهمترین علل سابجکتیو نیز همان قطع اعصاب است که باید بررسی شود.

برخی از افراد نیز دارای گرفتگی‌هایی در بینی هستند که همیشگی نیست. به این معنا که گاهی بینی آنها باز و گاهی مسدود است. این نوع گرفتگی‌ها طبیعتا آناتومیک و ساختاری نیست و ناشی از یک مشکل فایکشنال مثل التهاب یا عفونت است. این بیمار باید معاینه و بررسی شود، چراکه به احتمال قوی آلرژی دارد و آلرژی او فصلی است.

در خصوص شایع‌ترین علت انسداد بینی در بزرگسالان می‌توان گفت که ۸۰ درصد بزرگسالان انحراف تیغه بینی دارند و این شایع‌ترین علت انحراف بینی است. البته این آمار به این معنی نیست که همه این ۸۰ درصد نیاز به جراحی دارند. اما افرادی که این مشکل در آنها اختلال تنفسی جدی ایجاد می‌کند، باید جراحی شوند.

در پایان می‌توان گفت که بهترین درمان برای آلرژی، پیشگیری است. یعنی اگر بیمار بداند که آلرژی او با چه عاملی عود می‌کند، از آن دوری می‌کند. موارد دیگری هم مثل دود سیگار و قلیان و گردوخاک وجود دارد که به شکل عمومی باید از آنها دوری کرد.

 

 

 

به این پست امتیاز دهید.
تشدید آلرژی و انسداد راه تنفس در فصل سرما
۴ از ۴ رای
دکتر محمد علی اکبری
دکتر محمد علی اکبری
دکتر محمد علی اکبری جراح و متخصص گوش و حلق و بینی و جراحی سر و گردن پس از فراغت از تحصیل دوره پزشکی عمومی، عازم کشور آمریکا گردیدند. در آمریکا پس از گذراندن امتحانات مربوطه با کسب رتبه عالی موفق به اخذ مدرک ECFMG و عضویت در نظام پزشکی آمریکا گردیدند. ایشان در آنجا دوره جراحی عمومی را گذراندند و پس از بازگشت به کشور وارد رشته گوش و حلق و بینی شده با رتبه عالی از دانشگاه شهید بهشتی تهران فارغ التحصیل گردیدند و فعالیت خود را در زمینه جراحی پلاستیک و زیبایی بینی و صورت متمرکز نمودند. ایشان همچنین دوره های تکمیلی جراحی پلاستیک صورت و زیبایی بینی را نزد اساتیدی چون دکتر Most در دانشگاه سان فرانسیسکو، دکتر منیک در دانشگاه آریزونا و دکتر پله در دانشگاه رم گذراندند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *